Αράχνες, έντομα και σκουλήκια στο όνειρο: τι σημαίνουν – Ονειροκρίτης

Αράχνες, κατσαρίδες, μυρμήγκια και σκουλήκια εμφανίζονται στα όνειρα πιο συχνά απ' όσο νομίζουμε. Δες τι λέει η παράδοση για κάθε σενάριο και πώς το διαβάζει η ψυχολογία.

Του Χρήστου Άρχου ·

← Ονειροκρίτης: όλα τα όνειρα από το Α ως το Ω

Η σύντομη απάντηση

Τα έντομα, οι αράχνες και τα σκουλήκια στο όνειρο μιλούν συνήθως για μικρές ενοχλήσεις που μαζεύονται: λόγια, έγνοιες, εκκρεμότητες. Η λαϊκή ονειροκρισία κρίνει από το είδος, γιατί η μέλισσα και το μυρμήγκι θεωρούνται καλά σημάδια, ενώ οι μύγες και οι κατσαρίδες όχι. Ψυχολογικά δείχνουν κάτι που σε τρώει σιγά σιγά ή μια αηδία που δεν έχεις εκφράσει.

ΛαογραφίαΜέλισσα και μυρμήγκι φέρνουν κέρδος. Μύγες και κατσαρίδες, φασαρία και κουτσομπολιό.
ΨυχολογίαΜικρές έγνοιες που πληθαίνουν, αηδία, ενοχή που δεν λέγεται.
Το κλειδίΠόσα ήταν, πού βρίσκονταν, αν άγγιζαν το σώμα σου.

Ανοίγεις ένα συρτάρι και βγαίνουν κατσαρίδες. Μια αράχνη στο μέγεθος της παλάμης κατεβαίνει από το ταβάνι ακριβώς πάνω από το κρεβάτι. Νιώθεις κάτι να περπατά στο μπράτσο σου και, όταν κοιτάς, το δέρμα σου είναι γεμάτο μυρμήγκια. Ξυπνάς και τινάζεις τα σεντόνια πριν καν καταλάβεις ότι ήταν όνειρο.

Τα μικρά πλάσματα είναι από τα πιο συχνά θέματα του ύπνου. Σε έρευνες για τα τυπικά όνειρα περίπου 55% των ανθρώπων αναφέρουν ότι έχουν ονειρευτεί έντομα, αράχνες ή σκουλήκια. Το συναίσθημα που αφήνουν είναι λιγότερο ο τρόμος του θηρίου και περισσότερο η αηδία, η αίσθηση ότι κάτι μπήκε εκεί που δεν έπρεπε. Παρακάτω θα βρεις τα πιο συχνά σενάρια, τι λέγεται για κάθε είδος χωριστά και πέντε διαφορετικές ματιές στο ίδιο όνειρο.

Η συμβολική των εντόμων και της αράχνης στα όνειρα

Ένα έντομο μόνο του σπάνια μας απειλεί. Το πρόβλημα αρχίζει όταν είναι πολλά, όταν μπαίνουν στο σπίτι, στο φαγητό, στο σώμα. Γι’ αυτό στα όνειρα τα έντομα δείχνουν συνήθως κάτι μικρό που πολλαπλασιάζεται: λογαριασμούς, σχόλια, υποχρεώσεις, σκέψεις που γυρίζουν στο κεφάλι το βράδυ. Καμία από αυτές δεν είναι σοβαρή μόνη της. Μαζί όμως σε κουράζουν.

Η αράχνη είναι ξεχωριστή περίπτωση

Η αράχνη δεν είναι έντομο και στα όνειρα φέρεται αλλιώς. Υφαίνει, περιμένει, παγιδεύει. Μπορεί να δείχνει έναν άνθρωπο που σε τυλίγει με υπομονή, μια κατάσταση όπου νιώθεις πιασμένος ή πιασμένη, ή, από την άλλη, τη δική σου ικανότητα να χτίζεις κάτι λεπτό και ανθεκτικό.

Το σκουλήκι και η φθορά

Τα σκουλήκια συνδέονται με ό,τι σαπίζει και ό,τι τρώγεται από μέσα. Ένα σκουλήκι στο φρούτο ή στο φαγητό συχνά δείχνει μια σχέση, μια δουλειά ή μια ιδέα που φαινόταν καλή και κάτι την υπονομεύει. Στη φύση όμως τα σκουλήκια είναι και αυτά που κάνουν το χώμα γόνιμο, και αυτή η διπλή όψη μετρά.

Πού βρίσκονται

Έντομα στον κήπο είναι στη θέση τους. Έντομα στην κουζίνα αφορούν την καθημερινότητα και την οικογένεια. Έντομα στο κρεβάτι αφορούν την ξεκούραση ή τη σχέση. Έντομα πάνω στο σώμα ή κάτω από το δέρμα δείχνουν κάτι που το νιώθεις πολύ προσωπικά, σχεδόν σωματικά, και αξίζει να ρωτήσεις τι σε «τρώει» αυτή την περίοδο.

Προφητικές ερμηνείες – Λαογραφία: τα πιο συχνά σενάρια

Διάλεξε το σενάριο που μοιάζει περισσότερο με το όνειρό σου. Κάθε κάρτα δίνει τη λαογραφική ερμηνεία, που είναι παράδοση και όχι πρόβλεψη, και τι μπορεί να σημαίνει ψυχολογικά.

Καλός οιωνόςΘέλει προσοχήΠροειδοποίηση
🐝Μέλισσες δουλεύουν ή φτιάχνουν μέλι
Καλός οιωνός

Λαογραφία
Στη λαϊκή ονειροκρισία η μέλισσα σημαίνει δουλειά που αποδίδει και κέρδος από τίμιο κόπο. Ένα μελίσσι στο σπίτι θεωρείται ευλογία.

Ψυχολογικά
Νιώθεις παραγωγικός ή παραγωγική, ή θέλεις να ανήκεις σε μια ομάδα που δουλεύει μαζί σου.

🐜Μυρμήγκια κουβαλούν τροφή
Καλός οιωνός

Λαογραφία
Οικονομία, σταθερά μικρά κέρδη, νοικοκυροσύνη. Η παράδοση θυμάται τον μύθο του μυρμηγκιού και του τζίτζικα.

Ψυχολογικά
Μια περίοδος υπομονετικής δουλειάς. Αν τα μυρμήγκια είναι πάνω σου, μπορεί να δείχνει ανησυχία που δεν σε αφήνει να ησυχάσεις.

🕸️Μια αράχνη υφαίνει τον ιστό της
Καλός οιωνός

Λαογραφία
Σε πολλά μέρη της Ελλάδας η αράχνη στο σπίτι λέγεται ότι φέρνει τύχη και δεν τη σκοτώνουν. Στο όνειρο διαβάζεται ως κάτι που χτίζεται αργά.

Ψυχολογικά
Ένα σχέδιο που απαιτεί λεπτή δουλειά. Ή μια ανάγκη να έχεις τον έλεγχο σε όλες τις κλωστές.

🪳Κατσαρίδες στο σπίτι
Θέλει προσοχή

Λαογραφία
Ενοχλήσεις και μικροπροβλήματα που δεν φεύγουν εύκολα, συχνά μέσα στην οικογένεια ή στη γειτονιά.

Ψυχολογικά
Κάτι που θεωρείς βρόμικο ή ντροπιαστικό και προτιμάς να μένει στα σκοτεινά. Μια εκκρεμότητα που αναβάλλεις.

🪰Μύγες γύρω από το κεφάλι ή το φαγητό
Θέλει προσοχή

Λαογραφία
Κουτσομπολιά, ενοχλητικοί άνθρωποι, λόγια που δεν σταματούν.

Ψυχολογικά
Σκέψεις που βουίζουν και δεν σε αφήνουν να συγκεντρωθείς. Μπορεί και ένα αίσθημα ότι κάτι στη ζωή σου έχει μείνει πολύ καιρό χωρίς φροντίδα.

🕷️Μια μεγάλη αράχνη σε πλησιάζει
Θέλει προσοχή

Λαογραφία
Κάποιος σε επιβουλεύεται με υπομονή ή προσπαθεί να σε μπλέξει σε κάτι.

Ψυχολογικά
Μια σχέση που νιώθεις ότι σε τυλίγει, συχνά με μια μητρική ή ελεγκτική μορφή. Δες ποιος υφαίνει γύρω σου και ποιος είσαι εσύ μέσα στον ιστό.

🐛Σκουλήκια στο φαγητό ή στο σώμα
Προειδοποίηση

Λαογραφία
Η λαϊκή ονειροκρισία το βλέπει ως φθορά: χρήματα που χάνονται, υγεία που θέλει προσοχή, μια κατάσταση που χαλάει από μέσα. Σε κάποια ονειροκριτικά τα σκουλήκια σημαίνουν αντίθετα χρήματα.

Ψυχολογικά
Αηδία ή ενοχή για κάτι που δεν έχεις πει. Κάτι σε τρώει σιγά σιγά και χρειάζεται να το βγάλεις στο φως.

🧹Σκοτώνεις ή διώχνεις τα έντομα
Καλός οιωνός

Λαογραφία
Ξεμπερδεύεις με ενοχλήσεις και εχθρούς. Το σπίτι καθαρίζει.

Ψυχολογικά
Αποκτάς ξανά έλεγχο. Βάζεις όρια σε ανθρώπους ή υποχρεώσεις που σε εξαντλούσαν.

Τι σημαίνει κάθε πλάσμα

🕷️ ΑράχνηΥπομονή, παγίδευση, δημιουργία. Συχνά μια ισχυρή γυναικεία ή μητρική μορφή.
🐝 ΜέλισσαΔουλειά, κοινότητα, κέρδος. Το τσίμπημα: ένας λόγος που πονά από κάποιον κοντινό.
🐜 ΜυρμήγκιΥπομονή και οικονομία. Πολλά μαζί πάνω σου: άγχος και διάχυτη ανησυχία.
🪳 ΚατσαρίδαΌ,τι κρύβεται στο σκοτάδι και επιμένει. Ντροπή ή εκκρεμότητα.
🪰 ΜύγαΚουτσομπολιό, ενόχληση, κάτι που έχει παρατηθεί.
🐛 ΣκουλήκιΦθορά και αλλαγή. Αυτό που σαπίζει και αυτό που λιπαίνει το χώμα.
Πήγαινε στο μυρμήγκι, οκνηρέ, κοίταξε τους δρόμους του και γίνε σοφός.Παροιμίες 6:6, ελεύθερη απόδοση

Πέντε ματιές στο ίδιο όνειρο

Άνοιξε όποια σε ενδιαφέρει. Η μία δεν αποκλείει την άλλη.

🏛️Λαογραφία και Αρτεμίδωρος
Μέλισσα για κέρδος, μύγα για λόγια
▾

Η νεότερη ελληνική λαϊκή ονειροκρισία δεν βάζει όλα τα μικρά πλάσματα στην ίδια κατηγορία. Τα χωρίζει σε χρήσιμα και ενοχλητικά. Η μέλισσα και το μυρμήγκι, που δουλεύουν και μαζεύουν, θεωρούνται σημάδια κέρδους και νοικοκυροσύνης. Οι μύγες, οι κατσαρίδες και οι κοριοί σημαίνουν φασαρία, κουτσομπολιό και μικρούς εχθρούς που ενοχλούν περισσότερο απ’ όσο βλάπτουν.

Η αράχνη έχει διπλή φήμη. Σε πολλά σπίτια δεν τη σκότωναν, γιατί πίστευαν ότι φέρνει τύχη ή ότι φυλάει το σπίτι, ενώ στα ονειροκριτικά εμφανίζεται συχνά ως πονηρός άνθρωπος που στήνει παγίδα. Για τα σκουλήκια τα ελληνικά ονειροκριτικά διαφωνούν: άλλα τα διαβάζουν ως φθορά και αρρώστια, άλλα ως χρήματα, όπως γίνεται με τις ψείρες σε αρκετές λαϊκές ερμηνείες.

Κοινή αρχή είναι ότι μετρά η έκβαση. Όποιος διώχνει ή σκοτώνει τα έντομα στο όνειρο, λέγεται ότι θα απαλλαγεί από ενοχλήσεις. Όποιος πνίγεται μέσα σε αυτά, ότι θα βρεθεί για λίγο καιρό ανάμεσα σε μικροπροβλήματα. Ο Αρτεμίδωρος στα «Ονειροκριτικά» ασχολείται πολύ λιγότερο με τα έντομα απ’ ό,τι με τα μεγάλα ζώα, και γι’ αυτό οι περισσότερες ερμηνείες εδώ προέρχονται από τη νεότερη παράδοση.

🛋️Φρόυντ
Τα μικρά ζώα και τα αδέλφια
▾

Ο Φρόυντ έγραψε στην «Ερμηνεία των ονείρων» ότι τα μικρά ζώα και τα παράσιτα στα όνειρα συχνά συμβολίζουν μικρά παιδιά, για παράδειγμα αδέλφια που ο ονειρευόμενος δεν ήθελε. Η εικόνα των εντόμων που πολλαπλασιάζονται και παίρνουν τον χώρο μπορεί έτσι να κρύβει μια παλιά ζήλια, την αίσθηση ότι κάποιος σου πήρε την προσοχή ή το φαγητό από το πιάτο.

Με την ίδια ματιά η αηδία έχει δική της σημασία. Για τον Φρόυντ η αηδία είναι μία από τις δυνάμεις που κρατούν απωθημένες κάποιες επιθυμίες, και ό,τι μας αηδιάζει έντονα στο όνειρο μπορεί να είναι κάτι που κάποτε μας τραβούσε. Τα έντομα που μπαίνουν στο σώμα ή στο στόμα θα τα διάβαζε ως εικόνες εισβολής, και θα ρωτούσε ποιος ή τι μπαίνει στον χώρο σου χωρίς να το θέλεις.

Για να το δουλέψεις, γράψε τι σου θυμίζει το συγκεκριμένο έντομο, πότε το είδες για πρώτη φορά, ποιος στο σπίτι το φοβόταν ή το σκότωνε. Οι φοβίες για τις αράχνες περνούν συχνά από τους γονείς στα παιδιά.

☯️Γιουνγκ
Ο σκαραβαίος στο παράθυρο
▾

Ο Γιουνγκ είδε στα έντομα πολύ πρωτόγονα ψυχικά περιεχόμενα, πιο μακριά από τη συνείδηση από ό,τι τα θηλαστικά. Ένα έντομο στο όνειρο δείχνει κάτι αυτόματο και σχεδόν σωματικό, μια διεργασία που γίνεται μέσα σου χωρίς να την ελέγχεις.

Η πιο γνωστή του ιστορία με έντομο αφορά τη συγχρονικότητα. Μια ασθενής του διηγιόταν ένα όνειρο όπου της χάριζαν έναν χρυσό σκαραβαίο, και εκείνη τη στιγμή ένα σκαθάρι χτύπησε στο τζάμι. Ο Γιουνγκ το έπιασε και της το έδωσε. Για εκείνον ήταν ένα σημείο όπου η θεραπεία, που είχε κολλήσει, άρχισε να κινείται. Ο σκαραβαίος στην αρχαία Αίγυπτο ήταν σύμβολο αναγέννησης.

Η αράχνη, κατά πολλούς γιουνγκιανούς, συνδέεται με τη Μεγάλη Μητέρα στη σκοτεινή της όψη: αυτή που τρέφει και αυτή που κρατά. Ένα μελίσσι μπορεί να δείχνει τον εαυτό ως οργανωμένο σύνολο. Ρώτα τι μεταμορφώνεται μέσα σου σε αυτή τη φάση, όπως η κάμπια που γίνεται πεταλούδα.

🌍Άλλοι πολιτισμοί
Αίγυπτος, Ιθαγενείς της Αμερικής, Αφρική
▾

Στην αρχαία Αίγυπτο ο σκαραβαίος ήταν η μορφή του θεού Χεπρί, που κυλούσε τον ήλιο κάθε πρωί στον ουρανό όπως το σκαθάρι κυλά τη μπάλα του. Τα φυλαχτά σε σχήμα σκαραβαίου τοποθετούνταν και στις ταφές ως σύμβολο αναγέννησης.

Στους Χόπι της Αριζόνας η Γιαγιά Αράχνη είναι μορφή δημιουργίας και σοφίας, και στη Δυτική Αφρική ο Ανάνσι, η αράχνη, είναι ο πονηρός ήρωας των παραμυθιών που ξεγελά τους δυνατούς. Οι ονειροπαγίδες των Οτζίμπουε, τα γνωστά dreamcatchers, μιμούνται τον ιστό της αράχνης και λέγεται ότι πιάνουν τα κακά όνειρα.

Στη Βίβλο η μέλισσα και το μέλι συνδέονται με την αφθονία, ενώ οι ακρίδες εμφανίζονται ανάμεσα στις πληγές της Αιγύπτου. Το ίδιο έντομο μπορεί να είναι ευλογία ή καταστροφή, ανάλογα με το πόσα είναι και τι κάνουν.

🔬Τι λέει η έρευνα
Αηδία, απειλή και συνέχεια
▾

Η αηδία είναι από τα πιο παλιά συναισθήματα και σχετίζεται με την αποφυγή μολύνσεων. Δεν είναι παράξενο ότι ο εγκέφαλος την ανεβάζει στα όνειρα. Η θεωρία της προσομοίωσης απειλής του Antti Revonsuo εξηγεί αυτά τα όνειρα ως πρόβα αποφυγής: τα έντομα και οι αράχνες ήταν για χιλιάδες χρόνια πραγματικός κίνδυνος.

Η υπόθεση της συνέχειας, που υποστήριξαν ο William Domhoff και ο Michael Schredl, προσθέτει την καθημερινότητα. Όποιος φοβάται τις αράχνες τις ονειρεύεται πιο συχνά, και ένα καλοκαίρι με κατσαρίδες στην κουζίνα συνήθως αφήνει ίχνη στον ύπνο. Η αίσθηση ότι κάτι περπατά στο δέρμα μπορεί επίσης να προέρχεται από φαγούρα, ζέστη ή το σεντόνι που ακουμπά το σώμα, γιατί ο εγκέφαλος ενσωματώνει στα όνειρα ερεθίσματα από το σώμα.

Αν τα όνειρα αυτά είναι συχνά και σε ξυπνούν πανικόβλητο ή πανικόβλητη, μπορεί να συνδέονται με μια φοβία που αξίζει να δεις με έναν ειδικό. Οι φοβίες των μικρών ζώων αντιμετωπίζονται συνήθως καλά.

Συχνές ερωτήσεις

Τι σημαίνει όταν βλέπω αράχνη στο όνειρο;

Η λαϊκή παράδοση τη διαβάζει διπλά: τύχη για το σπίτι, ή άνθρωπος που στήνει παγίδα. Ψυχολογικά συχνά δείχνει μια σχέση που σε τυλίγει ή ένα σχέδιο που απαιτεί υπομονή.

Τι σημαίνουν οι κατσαρίδες στο όνειρο;

Κατά την παράδοση μικροπροβλήματα και ενοχλήσεις που επιμένουν. Ψυχολογικά δείχνουν κάτι που θεωρείς ντροπιαστικό ή μια εκκρεμότητα που κρύβεις.

Είναι κακό να δω σκουλήκια στο όνειρο;

Δεν υπάρχει μία απάντηση. Άλλα ονειροκριτικά τα βλέπουν ως φθορά, άλλα ως χρήματα. Ψυχολογικά συχνά δείχνουν κάτι που σε τρώει από μέσα και θέλει να ειπωθεί.

Γιατί ονειρεύομαι έντομα πάνω στο σώμα μου;

Μπορεί να είναι άγχος που το νιώθεις σωματικά ή κάτι που εισβάλλει στον προσωπικό σου χώρο. Κάποιες φορές ο εγκέφαλος απλώς μεταφράζει μια φαγούρα ή τη ζέστη του σεντονιού.

Συμπέρασμα: τα μικρά πράγματα που μαζεύονται

Η λαϊκή ονειροκρισία ξεχωρίζει τη μέλισσα που δουλεύει από τη μύγα που ενοχλεί, και την αράχνη που φυλάει από εκείνη που παγιδεύει. Η ψυχολογία βλέπει στα μικρά πλάσματα τις έγνοιες που πληθαίνουν, την αηδία και κάποτε μια αλλαγή που γίνεται αθόρυβα από μέσα.

Αν σε επισκεφτούν στον ύπνο σου, θυμήσου πόσα ήταν, πού βρίσκονταν και αν τα έδιωξες. Συχνά δείχνουν ποια μικρή εκκρεμότητα έχει μεγαλώσει περισσότερο απ’ όσο νόμιζες.

Διάβασε επίσης

Αν ένα όνειρο με μικρά πλάσματα σε ταλαιπωρεί ξανά και ξανά, μπορούμε να δούμε τι σε απασχολεί αυτή την περίοδο μαζί με τον αστρολογικό σου χάρτη σε μια προσωπική συνεδρία.

Δες τις συνεδρίες