← Ονειροκρίτης: όλα τα όνειρα από το Α ως το Ω
Στη λαϊκή ονειροκρισία το κυνηγητό δείχνει αντιπάλους ή μια δυσκολία που πλησιάζει, και μετρά πολύ αν στο τέλος ξεφεύγεις. Ψυχολογικά είναι το πιο κοινό όνειρο άγχους: κάτι που αποφεύγεις στη ζωή σου παίρνει τη μορφή διώκτη.
Τρέχεις σε έναν δρόμο που δεν τελειώνει, τα πόδια σου βαραίνουν, ακούς βήματα πίσω σου και δεν τολμάς να γυρίσεις. Μερικές φορές ο διώκτης έχει πρόσωπο: ένας άγνωστος άντρας, ένας σκύλος, ένας παλιός γνωστός. Άλλες φορές είναι απλώς μια παρουσία που ξέρεις ότι σε θέλει. Σε έρευνες για τα τυπικά όνειρα περίπου το 88% των ανθρώπων αναφέρουν ότι έχουν ονειρευτεί τουλάχιστον μία φορά πως τους κυνηγούν χωρίς να τραυματιστούν, και γύρω στο 45% ότι τους καταδιώκουν με την έννοια του διωγμού.
Το ότι το βλέπουν σχεδόν όλοι δεν σημαίνει ότι λέει σε όλους το ίδιο. Παρακάτω θα βρεις τα πιο συχνά σενάρια όπως τα διαβάζει η λαϊκή παράδοση, τι μπορεί να σημαίνει ο κάθε διώκτης, και πώς το εξηγούν ο Φρόυντ, ο Γιουνγκ, άλλοι πολιτισμοί και η σημερινή έρευνα για τον ύπνο.
Η συμβολική του κυνηγητού στα όνειρα
Σε κάθε κυνηγητό υπάρχουν δύο: αυτός που τρέχει και αυτός που ακολουθεί. Το όνειρο σε βάζει στη θέση του θηράματος, και αυτή η θέση έχει μια πολύ συγκεκριμένη αίσθηση. Δεν έχεις χρόνο να σκεφτείς, μόνο να απομακρυνθείς. Το συναίσθημα αυτό είναι συνήθως πιο αληθινό από τη σκηνή. Η σκηνή αλλάζει από άνθρωπο σε άνθρωπο, ενώ ο φόβος ότι κάτι σε πλησιάζει και δεν μπορείς να το σταματήσεις είναι κοινός σε όλους.
Ποιος σε κυνηγά
Ένας άγνωστος ή μια σκοτεινή μορφή χωρίς πρόσωπο δείχνει κάτι που ακόμη δεν έχεις ονομάσει. Ένας γνωστός άνθρωπος δείχνει πιο συχνά μια πραγματική ένταση μαζί του, ή μια ιδιότητα που βλέπεις σε εκείνον και δεν τη θέλεις στον εαυτό σου. Ένα ζώο φέρνει το ένστικτο: θυμό, φόβο, επιθυμία. Στον πίνακα πιο κάτω θα βρεις τους πιο συνηθισμένους διώκτες.
Πώς τρέχεις
Τρέχεις γρήγορα και απομακρύνεσαι, ή τα πόδια σου κολλάνε σαν να περπατάς μέσα σε λάσπη; Η βαριά, αργή κίνηση είναι πολύ συνηθισμένη και έχει και σωματική εξήγηση, γιατί στον ύπνο REM οι μύες είναι χαλαροί. Ψυχολογικά μοιάζει με τις περιόδους που προσπαθείς πολύ και δεν βλέπεις να προχωράς.
Πώς τελειώνει
Ξεφεύγεις, κρύβεσαι, σε πιάνουν ή ξυπνάς πριν από το τέλος; Οι περισσότεροι ξυπνούν τη στιγμή που ο διώκτης φτάνει κοντά. Η λαϊκή ονειροκρισία και η ψυχολογία συμφωνούν σε ένα σημείο: το τέλος του ονείρου βαραίνει περισσότερο από την αρχή του. Όταν κάποια νύχτα γυρίζεις και κοιτάς αυτόν που σε κυνηγά, το όνειρο συνήθως αλλάζει χαρακτήρα.
Προφητικές ερμηνείες – Λαογραφία: τα πιο συχνά σενάρια
Διάλεξε το σενάριο που μοιάζει περισσότερο με το όνειρό σου. Κάθε κάρτα δίνει τη λαογραφική ερμηνεία και τι μπορεί να σημαίνει ψυχολογικά.
🏃Τρέχεις και ξεφεύγεις
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Θα γλιτώσεις από μια δυσκολία ή από κάποιον που σου φέρεται εχθρικά. Η απειλή θα περάσει χωρίς να σε αγγίξει.
Ψυχολογικά
Έχεις περισσότερα αποθέματα απ’ όσα νομίζεις. Η διαφυγή όμως δείχνει και ότι το θέμα μένει ανοιχτό.
🔄Γυρίζεις και αντιμετωπίζεις τον διώκτη
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Θα υπερισχύσεις απέναντι σε έναν αντίπαλο ή θα κλείσεις μια εκκρεμότητα που σε βάραινε.
Ψυχολογικά
Από τα πιο θετικά σενάρια. Είσαι έτοιμος ή έτοιμη να κοιτάξεις αυτό που απέφευγες.
🚪Κρύβεσαι και δεν σε βρίσκουν
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Θα αποφύγεις έναν κίνδυνο, με κόπο και για λίγο.
Ψυχολογικά
Η απόσυρση σε προστατεύει προς το παρόν. Αν κρύβεσαι σε κάθε όνειρο, ίσως αναβάλλεις μια απόφαση.
👤Σε κυνηγά άγνωστος χωρίς πρόσωπο
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Κρυφός αντίπαλος ή μια αναστάτωση που δεν ξέρεις από πού θα έρθει.
Ψυχολογικά
Άγχος χωρίς σαφή αιτία. Γράψε τι σε πιέζει αυτή την περίοδο, ακόμη και τα μικρά.
🙍Σε κυνηγά κάποιος που ξέρεις
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Παρεξήγηση ή ένταση με αυτό το πρόσωπο, που θέλει ψυχραιμία για να μην φουντώσει.
Ψυχολογικά
Κάτι ανείπωτο ανάμεσά σας, ή μια δική σου πλευρά που αυτός ο άνθρωπος σου θυμίζει.
🦶Τα πόδια σου δεν κουνιούνται
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Καθυστερήσεις και εμπόδια σε κάτι που βιάζεσαι να τελειώσεις.
Ψυχολογικά
Αίσθηση αδυναμίας μπροστά σε μια κατάσταση. Δες τι ελέγχεις πραγματικά και ξεκίνα από εκεί.
✋Σε πιάνουν
Προειδοποίηση
Λαογραφία
Μια δυσκολία που απέφευγες θα σε βρει. Η παράδοση λέει ότι αντιμετωπίζεται πιο εύκολα όταν την παραδεχτείς νωρίς.
Ψυχολογικά
Το συναίσθημα που κρατούσες μακριά ζητά χώρο. Αρκετοί ξυπνούν από τέτοιο όνειρο πιο ήρεμοι απ’ ό,τι περίμεναν.
🚓Σε κυνηγά η αστυνομία
Προειδοποίηση
Λαογραφία
Ανησυχία για νομικά ή υπηρεσιακά ζητήματα, για έναν έλεγχο ή μια λογοδοσία.
Ψυχολογικά
Ενοχή ή μια αυστηρή εσωτερική φωνή που σε κρίνει. Ρώτα τον εαυτό σου για τι πιστεύεις ότι φταις.
Ποιος σε κυνηγά και τι μπορεί να σημαίνει
Αν ο διώκτης αλλάζει από όνειρο σε όνειρο αλλά η αίσθηση μένει ίδια, δώσε περισσότερη σημασία στην αίσθηση. Εκείνη δείχνει το θέμα, ενώ τα πρόσωπα είναι συχνά απλώς τα κοστούμια που διάλεξε το όνειρο εκείνη τη νύχτα.
Πέντε ματιές στο ίδιο όνειρο
Άνοιξε όποια σε ενδιαφέρει. Η μία δεν αποκλείει την άλλη.
🏛️Λαογραφία και Αρτεμίδωρος
Τι προμηνύει κατά την παράδοση▾
Στα ελληνικά λαϊκά ονειροκριτικά το κυνηγητό διαβάζεται ως εικόνα αντιπάλων και δυσκολιών. Όταν κάποιος σε κυνηγά, κάποιος σε επιβουλεύεται ή μια υπόθεση σε πιέζει. Η πρόγνωση κρίνεται από την έκβαση: όποιος ξεφεύγει θα γλιτώσει, όποιος πιάνεται θα δυσκολευτεί για ένα διάστημα. Στη λαϊκή ονειροκρισία λέγεται επίσης ότι ο διώκτης που φαίνεται καθαρά είναι φανερός εχθρός, ενώ αυτός που μένει στη σκιά δείχνει κρυφή επιβουλή.
Η ίδια αρχή, ότι το τέλος της σύγκρουσης μετρά περισσότερο από την αρχή της, υπάρχει ήδη στον Αρτεμίδωρο τον Δαλδιανό, που έγραψε τα «Ονειροκριτικά» τον 2ο αιώνα μ.Χ. Για τους εχθρούς και τα θηρία στα όνειρα γράφει ότι είναι καλύτερο να νικάς παρά να νικιέσαι. Επιμένει επίσης σε κάτι που ισχύει και εδώ: ο ερμηνευτής πρέπει να ξέρει ποιος είναι ο ονειρευόμενος, την ηλικία του, τη δουλειά του, την κατάσταση της υγείας του. Το ίδιο κυνηγητό δεν σημαίνει το ίδιο για έναν έμπορο με χρέη και για ένα παιδί πριν από τις εξετάσεις.
Πολλοί θυμούνται και τη φράση ότι «τα όνειρα βγαίνουν ανάποδα». Στο κυνηγητό διαβάζεται σαν παρηγοριά, πως όσο πιο τρομακτικό ήταν, τόσο πιο κοντά είναι η λύση. Είναι λαϊκή πεποίθηση και καλό είναι να την κρατάς ως τέτοια.
🛋️Φρόυντ
Ο φόβος ως μεταμφιεσμένη επιθυμία▾
Ο Φρόυντ έγραψε για τα όνειρα άγχους στην «Ερμηνεία των ονείρων» (1900) και δεν τα θεωρούσε εξαίρεση στη θεωρία του ότι το όνειρο εκπληρώνει μια επιθυμία. Κατά τη γνώμη του το άγχος εμφανίζεται όταν μια απωθημένη επιθυμία πλησιάζει πολύ τη συνείδηση και η λογοκρισία του ονείρου δεν προλαβαίνει να τη μεταμφιέσει αρκετά.
Με αυτή τη ματιά ο διώκτης κουβαλά κάτι δικό σου. Μπορεί να είναι μια παρόρμηση που δεν επιτρέπεις στον εαυτό σου, θυμός, ζήλια ή σεξουαλική επιθυμία, που μεταφέρεται σε ένα εξωτερικό πρόσωπο. Είναι πιο εύκολο να ονειρευτείς ότι κάποιος σε κυνηγά από το να παραδεχτείς ότι εσύ θέλεις κάτι που φοβάσαι. Ο Φρόυντ συνέδεσε επίσης τους διαρρήκτες και τους νυχτερινούς εισβολείς των ονείρων με παιδικές αναμνήσεις: τους ανθρώπους που έμπαιναν στο δωμάτιο τη νύχτα, ξυπνούσαν το παιδί ή το σκέπαζαν.
Για να το δουλέψεις με τον τρόπο του, κάνε ελεύθερους συνειρμούς για τον διώκτη. Ποιον σου θυμίζει, τι φορούσε, πού τον έχεις ξαναδεί; Η πρώτη απάντηση που σου έρχεται και τη διώχνεις επειδή σου φαίνεται παράλογη είναι συχνά η πιο χρήσιμη.
☯️Γιουνγκ
Η Σκιά που τρέχει πίσω σου▾
Για τον Γιουνγκ ο διώκτης είναι πολύ συχνά η Σκιά, δηλαδή όσα απορρίψαμε από τον εαυτό μας επειδή δεν ταίριαζαν με την εικόνα που θέλουμε να έχουμε. Η Σκιά δεν είναι κατ’ ανάγκη κάτι κακό. Μπορεί να κρύβει θυμό, αλλά και αυθορμητισμό, φιλοδοξία ή τρυφερότητα που μάθαμε να καταπίνουμε. Επειδή δεν την αναγνωρίζουμε, στα όνειρα παίρνει απειλητική μορφή, και συχνά έχει το ίδιο φύλο με τον ονειρευόμενο.
Ο Γιουνγκ έβλεπε τα όνειρα ως αντιστάθμιση της συνειδητής στάσης. Αν στη ζωή σου είσαι πάντα ήρεμος, συγκαταβατικός, αυτός που δεν θυμώνει ποτέ, ένας επιθετικός διώκτης στο όνειρο μπορεί να είναι η πλευρά που λείπει από την καθημερινότητά σου. Όσο τρέχεις, εκείνη μεγαλώνει. Η μέθοδος που πρότεινε, η ενεργητική φαντασία, ζητά να ξαναμπείς στη σκηνή ξύπνιος, να σταματήσεις και να ρωτήσεις τον διώκτη τι θέλει από σένα.
Μια χρήσιμη ερώτηση: ποια ιδιότητα έχει ο διώκτης που εσύ δεν επιτρέπεις στον εαυτό σου; Αν η απάντηση σε ενοχλεί, σημείωσέ τη και ξαναδιάβασέ τη σε λίγες μέρες.
🌍Άλλοι πολιτισμοί
Ισλάμ και η «θεωρία των Σενόι»▾
Στην ισλαμική παράδοση ένα γνωστό χαντίθ χωρίζει τα όνειρα σε τρία είδη: όσα έρχονται από τον Θεό ως καλά νέα, όσα φέρνουν ταραχή από τον Σατανά, και όσα γεννιούνται από τις σκέψεις και τις έγνοιες της μέρας. Ένα κυνηγητό σε περίοδο πίεσης κατατάσσεται συνήθως στο τρίτο είδος. Για τα δυσάρεστα όνειρα η συμβουλή είναι να μην τα διηγείσαι σε όλους και να ζητάς προστασία με προσευχή.
Στα μέσα του 20ού αιώνα έγινε γνωστή στη Δύση η λεγόμενη «θεωρία των Σενόι». Ο Kilton Stewart περιέγραψε έναν λαό της Μαλαισίας που, όπως έγραφε, μάθαινε στα παιδιά να γυρίζουν και να αντιμετωπίζουν τον διώκτη στο όνειρο. Η ιδέα επηρέασε πολύ τη δυτική δουλειά με τα όνειρα. Ο G. William Domhoff έδειξε αργότερα ότι η περιγραφή του Stewart δεν στηριζόταν σε αξιόπιστη εθνογραφία. Η τεχνική βοηθά αρκετούς ανθρώπους, απλώς δεν προέρχεται από εκεί που λεγόταν.
🔬Τι λέει η έρευνα
Πρόβα κινδύνου και συνέχεια της μέρας▾
Η θεωρία της προσομοίωσης απειλής του Antti Revonsuo (2000) βλέπει το κυνηγητό ως το πιο καθαρό παράδειγμα αυτού που κάνουν τα όνειρα: ο εγκέφαλος παίζει σενάρια κινδύνου και εξασκεί την αντίδραση φυγής σε ασφαλές περιβάλλον. Στις έρευνες με το ερωτηματολόγιο τυπικών ονείρων (Nielsen και συνεργάτες, 2003) η καταδίωξη βγαίνει σταθερά στις πρώτες θέσεις.
Η υπόθεση της συνέχειας (Domhoff, Schredl) προσθέτει ότι τα όνειρα ακολουθούν τις έγνοιες της μέρας. Τα κυνηγητά πυκνώνουν όταν έχουμε πίεση, προθεσμίες ή συγκρούσεις, και αραιώνουν όταν η κατάσταση ηρεμεί.
Όταν τα όνειρα καταδίωξης γίνονται εφιάλτες που επανέρχονται και χαλούν τον ύπνο, υπάρχει τεκμηριωμένη βοήθεια. Η θεραπεία πρόβας νοερής εικόνας (imagery rehearsal therapy) ζητά να ξαναγράψεις το όνειρο με διαφορετικό τέλος και να φαντάζεσαι τη νέα εκδοχή λίγα λεπτά κάθε μέρα. Ένας ψυχολόγος μπορεί να σε καθοδηγήσει σε αυτό.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί βλέπω συνέχεια ότι με κυνηγούν;
Τα επαναλαμβανόμενα όνειρα καταδίωξης συνδέονται συνήθως με περιόδους άγχους ή με κάτι που αναβάλλεις, μια συζήτηση, μια απόφαση, ένα συναίσθημα. Αν επανέρχονται συχνά και σε ταλαιπωρούν, αξίζει να τα συζητήσεις με έναν ειδικό.
Τι σημαίνει όταν δεν μπορώ να τρέξω στο όνειρο;
Είναι πολύ συνηθισμένο και έχει σωματική βάση, γιατί στον ύπνο REM οι μύες χαλαρώνουν. Ψυχολογικά δείχνει την αίσθηση ότι προσπαθείς χωρίς να προχωράς ή ότι δεν ελέγχεις μια κατάσταση.
Είναι κακό σημάδι αν με πιάσουν στο όνειρο;
Η λαϊκή παράδοση το διαβάζει ως μια δυσκολία που θα σε βρει και θα χρειαστεί να τη χειριστείς. Ψυχολογικά συχνά σημαίνει ότι ήρθε η ώρα να κοιτάξεις αυτό που απέφευγες. Δεν προβλέπει κάποιο κακό.
Τι σημαίνει όταν με κυνηγά κάποιος γνωστός;
Συνήθως υπάρχει μια ένταση ή κάτι ανείπωτο με αυτόν τον άνθρωπο. Μπορεί επίσης να αντιπροσωπεύει μια ιδιότητα που αναγνωρίζεις σε εκείνον και φοβάσαι να τη δεις στον εαυτό σου.
Συμπέρασμα: τι υπάρχει πίσω σου
Η λαϊκή ονειροκρισία βλέπει στο κυνηγητό αντιπάλους και δυσκολίες, και κρίνει το όνειρο από το αν γλιτώνεις. Η ψυχολογία βλέπει ένα θέμα που αποφεύγεις, μια σύγκρουση ή ένα κομμάτι του εαυτού σου που σε ακολουθεί επειδή δεν του έχεις κάνει χώρο. Η έρευνα θυμίζει ότι είναι το πιο κοινό όνειρο άγχους και ότι πυκνώνει όταν η ζωή πιέζει.
Την επόμενη φορά που θα ξυπνήσεις λαχανιασμένος ή λαχανιασμένη, σημείωσε ποιος σε κυνηγούσε, πού έτρεχες και τι ένιωσες τη στιγμή που ξύπνησες. Από αυτά τα τρία φαίνεται συνήθως τι ζητά το όνειρο.
Διάβασε επίσης
Αν το ίδιο κυνηγητό επιστρέφει ξανά και ξανά, μπορούμε να το δούμε μαζί σε μια προσωπική συνεδρία, μαζί με τις διελεύσεις του αστρολογικού σου χάρτη.
Δες τις συνεδρίες