
← Ονειροκρίτης: όλα τα όνειρα από το Α ως το Ω › Ζωντανός πεθαίνει στο όνειρο
Όταν βλέπεις να πεθαίνει κάποιος που ζει, το όνειρο δεν προλέγει τον θάνατό του. Η ελληνική λαϊκή παράδοση λέει μάλιστα ότι «του χαρίζεις χρόνια». Ψυχολογικά, συνήθως δείχνει φόβο απώλειας, μια σχέση που αλλάζει ή κάτι που αυτός ο άνθρωπος αντιπροσωπεύει για σένα και τώρα τελειώνει.
Ξυπνάς με δάκρυα. Στο όνειρο η μητέρα σου, το παιδί σου, ο σύντροφός σου ή ένας φίλος είχε πεθάνει, και για λίγα δευτερόλεπτα δεν ξέρεις αν ήταν αλήθεια. Παίρνεις τηλέφωνο για να ακούσεις τη φωνή του, ή πηγαίνεις στο διπλανό δωμάτιο να δεις αν αναπνέει.
Είναι από τα πιο συχνά όνειρα που υπάρχουν. Σε έρευνες για τα τυπικά όνειρα περίπου 64% των ανθρώπων λένε ότι έχουν δει έναν ζωντανό άνθρωπο σαν νεκρό. Στην Ελλάδα και στην Κύπρο το όνειρο αυτό συνδέεται συχνά με τον φόβο για την οικογένεια, και η πρώτη αντίδραση είναι να φτύσουμε τον κόρφο μας. Ας δούμε με ψυχραιμία τι έλεγε η παράδοση και τι λέει η ψυχολογία.
Τι συμβολίζει όταν ένας ζωντανός πεθαίνει στο όνειρο
Ο άνθρωπος που πεθαίνει στο όνειρο σπάνια είναι μόνο ο εαυτός του. Είναι και αυτό που σημαίνει για σένα: ασφάλεια, αγάπη, έλεγχος, μια περίοδο της ζωής σου. Όταν το όνειρο τον «σκοτώνει», συχνά δείχνει ότι κάτι από αυτά αλλάζει.
Ο φόβος να τον χάσεις
Η πιο απλή εξήγηση είναι και η πιο συχνή. Όταν αγαπάμε κάποιον, ο φόβος της απώλειας κατοικεί κάπου μέσα μας. Αν ο άνθρωπος είναι μεγάλος σε ηλικία, άρρωστος ή μακριά, ο φόβος αυτός βγαίνει πιο εύκολα στον ύπνο. Το όνειρο δεν ξέρει κάτι που εσύ δεν ξέρεις. Δείχνει πόσο σε απασχολεί.
Η σχέση που αλλάζει
Ένα παιδί που φεύγει για σπουδές, ένας γονιός που γερνά, ένας φίλος που απομακρύνθηκε, ένας σύντροφος με τον οποίο δεν μιλάτε όπως πριν. Η σχέση όπως την ήξερες τελειώνει, και το όνειρο το δείχνει με την πιο βαριά εικόνα που έχει.
Αυτό που αντιπροσωπεύει
Μερικές φορές ο άνθρωπος στο όνειρο είναι μια ποιότητα: η αυστηρότητα του πατέρα, η ανεμελιά ενός παλιού φίλου, η τρυφερότητα της γιαγιάς. Ρώτα τον εαυτό σου ποιο κομμάτι σου μοιάζει με αυτόν τον άνθρωπο και αν αυτό το κομμάτι αλλάζει.
Το συναίσθημα κατά τη διάρκεια του ονείρου
Πόνος, ανακούφιση, αδιαφορία, ενοχή. Η ένταση και το είδος του συναισθήματος λένε περισσότερα από την εικόνα. Για όνειρα με ανθρώπους που έχουν ήδη φύγει δες το άρθρο Τι σημαίνει όταν βλέπεις πεθαμένο στο όνειρό σου.
Προφητικές ερμηνείες – Λαογραφία: τα πιο συχνά σενάρια
Διάλεξε το σενάριο που μοιάζει περισσότερο με το όνειρό σου. Οι λαογραφικές ερμηνείες είναι παράδοση και όχι πρόβλεψη, και καμία δεν μιλά για πραγματικό θάνατο.
👵Πεθαίνει γονιός ή παππούς
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Η λαϊκή παράδοση λέει ότι του χαρίζεις χρόνια ζωής. Ο άνθρωπος που είδες θα ζήσει πολύ.
Ψυχολογικά
Αγωνία για την υγεία του ή συνειδητοποίηση ότι μεγαλώνει. Μπορεί και η δική σου ανάγκη να σταθείς πιο ανεξάρτητα.
👶Πεθαίνει το παιδί σου
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Κατά την παράδοση μακροζωία και καλή υγεία για το παιδί.
Ψυχολογικά
Πολύ συχνό σε γονείς. Δείχνει την ευθύνη που νιώθεις, ή ότι το παιδί περνά σε νέα ηλικία και η παλιά εικόνα του «πεθαίνει».
💑Πεθαίνει ο σύντροφός σου
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Αλλαγή στη σχέση, συνήθως προς κάτι πιο σταθερό, όπως ένας γάμος ή μια συγκατοίκηση.
Ψυχολογικά
Φόβος εγκατάλειψης ή η αίσθηση ότι κάτι στη σχέση έσβησε και χρειάζεται φροντίδα.
⚱️Βλέπεις κηδεία ζωντανού
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Στη λαϊκή ονειροκρισία η κηδεία συχνά διαβάζεται ανάποδα, ως χαρά, γάμος ή γιορτή στο σπίτι.
Ψυχολογικά
Ένα κλείσιμο που χρειάζεται τελετή: αποχαιρετάς μια φάση της σχέσης σας.
😶Πεθαίνει και δεν νιώθεις τίποτα
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Η παράδοση μιλά για απομάκρυνση από αυτόν τον άνθρωπο ή για ένα θέμα μαζί του που κλείνει.
Ψυχολογικά
Ο Φρόυντ θεωρούσε ότι η απουσία πόνου δείχνει πως το όνειρο μιλά για κάτι άλλο και χρησιμοποιεί τον θάνατο ως μεταμφίεση.
🧑🤝🧑Πεθαίνει ένας φίλος
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Νέα από αυτόν τον φίλο, ή μια αλλαγή στη ζωή του.
Ψυχολογικά
Η φιλία σας αλλάζει. Ίσως έχετε απομακρυνθεί και το όνειρο σε σπρώχνει να του τηλεφωνήσεις.
😢Τον θρηνείς με πολύ πόνο
Προειδοποίηση
Λαογραφία
Η παράδοση το θεωρεί καλό για εκείνον, αλλά σημάδι ότι εσύ κουβαλάς μεγάλο βάρος αυτή την περίοδο.
Ψυχολογικά
Ένα πένθος που δεν έχει ειπωθεί ή μεγάλη ανησυχία. Δώσε στον εαυτό σου χώρο να μιλήσει γι’ αυτό.
Πέντε ματιές στο ίδιο όνειρο
Άνοιξε όποια σε ενδιαφέρει. Η μία δεν αποκλείει την άλλη.
🏛️Λαογραφία και Αρτεμίδωρος
«Του χαρίζεις χρόνια»▾
Στην Ελλάδα, όταν κάποιος λέει ότι είδε ζωντανό άνθρωπο πεθαμένο στον ύπνο του, η πιο συνηθισμένη απάντηση είναι «του χάρισες χρόνια». Η λαϊκή ονειροκρισία διαβάζει τον θάνατο ζωντανού ανάποδα: ο άνθρωπος αυτός θα έχει υγεία και θα ζήσει πολύ. Με την ίδια λογική η κηδεία στο όνειρο σημαίνει χαρά ή γάμο, και ο γάμος, σε ορισμένες τοπικές παραδόσεις, διαβάζεται ως λύπη.
Ο Αρτεμίδωρος, που έγραψε τα «Ονειροκριτικά» τον 2ο αιώνα μ.Χ., επέμενε ότι κανένα όνειρο δεν κρίνεται χωρίς να ξέρεις τη ζωή του ονειρευόμενου και τη σχέση του με τα πρόσωπα που βλέπει. Στη δική του λογική, ο θάνατος ενός οικείου προσώπου θα διαβαζόταν μέσα από αυτή τη σχέση, μέσα από το τι προσφέρει και τι απαιτεί αυτός ο άνθρωπος από εσένα.
Αυτό που κρατά η παράδοση είναι ότι το όνειρο δεν είναι κατάρα και δεν χρειάζεται ξόρκι. Παλιότερα, για να «κοπεί» το κακό, έλεγαν το όνειρο φωναχτά το πρωί ή το έλεγαν στο τρεχούμενο νερό. Ήταν ένας τρόπος να φύγει ο φόβος.
🛋️Φρόυντ
Τα όνειρα θανάτου αγαπημένων προσώπων▾
Στην «Ερμηνεία των Ονείρων» ο Φρόυντ αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο στα όνειρα όπου πεθαίνει ένα αγαπημένο πρόσωπο, ανάμεσα στα τυπικά όνειρα. Τα χωρίζει σε δύο ομάδες.
Στην πρώτη, ο ονειρευόμενος δεν νιώθει λύπη. Εκεί, κατά τον Φρόυντ, ο θάνατος είναι μεταμφίεση για μια άλλη επιθυμία, για παράδειγμα να συναντήσεις κάποιον τρίτο στην κηδεία ή να ελευθερωθείς από μια υποχρέωση. Στη δεύτερη ομάδα υπάρχει έντονος πόνος. Εδώ ο Φρόυντ έβλεπε παλιές παιδικές συγκρούσεις, όπως την αντιζηλία με ένα αδέλφι ή τον θυμό προς έναν γονιό, που το παιδί κάποτε ευχήθηκε να «φύγει» χωρίς να ξέρει τι σημαίνει θάνατος.
Αυτή η ανάγνωση συχνά τρομάζει, οπότε χρειάζεται μια διευκρίνιση. Ο Φρόυντ δεν έλεγε ότι θέλεις σήμερα να πεθάνει ο άνθρωπος που αγαπάς. Έλεγε ότι ο θυμός και η αγάπη συνυπάρχουν σε κάθε στενή σχέση, και το όνειρο δίνει φωνή στην πλευρά που τη μέρα δεν της επιτρέπουμε να μιλήσει. Ένας μικρός θυμός που καταπίνεις μπορεί να φτάνει για να γεννήσει τέτοιο όνειρο.
☯️Γιουνγκ
Ο άλλος ως κομμάτι του εαυτού▾
Ο Γιουνγκ διέκρινε δύο επίπεδα ερμηνείας. Στο αντικειμενικό επίπεδο, το πρόσωπο στο όνειρο είναι ο πραγματικός άνθρωπος, και το όνειρο μιλά για τη σχέση σας. Στο υποκειμενικό επίπεδο, το πρόσωπο είναι μια εικόνα μέσα σου, μια ιδιότητα που του αποδίδεις.
Αν στο όνειρο πεθαίνει ο πατέρας σου, ίσως αλλάζει η σχέση σου με την εξουσία ή με τη δική σου εσωτερική αυστηρή φωνή. Αν πεθαίνει ένας ανέμελος φίλος, ίσως αποχαιρετάς τη δική σου ανεμελιά. Ο θάνατος στο όνειρο είναι για τον Γιουνγκ μετάβαση: κάτι παλιό φεύγει για να ανοίξει χώρος.
Μια χρήσιμη ερώτηση είναι τι θα έλειπε από τη ζωή σου αν αυτός ο άνθρωπος έλειπε. Η απάντηση δείχνει τι σημαίνει για σένα και ποιο κομμάτι σου βρίσκεται σε αλλαγή.
🌍Άλλοι πολιτισμοί
Κίνα, Αίγυπτος, Μεξικό▾
Στην κινεζική ονειροκρισία ισχύει συχνά η αρχή του αντίστροφου ονείρου, και ο θάνατος στο όνειρο μπορεί να διαβαστεί ως μακροζωία ή ως καλή τύχη. Στα αιγυπτιακά ονειροκριτικά ο θάνατος του ίδιου του ονειρευόμενου διαβάζεται επίσης ανάποδα, ως μακριά ζωή.
Στο Μεξικό, όπου η Ημέρα των Νεκρών φέρνει κάθε χρόνο τους ζωντανούς και τους νεκρούς στο ίδιο τραπέζι, ο θάνατος έχει θέση μέσα στην οικογενειακή ζωή, και αυτό κάνει και τα σχετικά όνειρα λιγότερο τρομακτικά.
Σε όλες αυτές τις παραδόσεις υπάρχει κάτι κοινό: το όνειρο θανάτου δεν θεωρείται καταδίκη. Θεωρείται σημάδι αλλαγής ή κάλεσμα για φροντίδα.
🔬Τι λέει η έρευνα
Συνέχεια ανάμεσα στη μέρα και τη νύχτα▾
Η υπόθεση της συνέχειας, που διατύπωσαν ερευνητές όπως ο William Domhoff και ο Michael Schredl, λέει ότι τα όνειρα συνεχίζουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα της ξύπνιας ζωής. Αν κάποιος δικός σου είναι άρρωστος, ταξιδεύει, περνά δύσκολα ή απλώς μεγαλώνει, η ανησυχία σου θα εμφανιστεί και τη νύχτα.
Γονείς μικρών παιδιών αναφέρουν πολύ συχνά όνειρα όπου το παιδί κινδυνεύει ή χάνεται. Οι ερευνητές τα συνδέουν με την ευθύνη της φροντίδας και την ετοιμότητα να προστατέψεις. Η θεωρία της προσομοίωσης απειλής του Antti Revonsuo εξηγεί τέτοια όνειρα ως νυχτερινή πρόβα για τον χειρότερο κίνδυνο.
Δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη ότι τα όνειρα αυτά προλέγουν θάνατο. Αν όμως επανέρχονται και σε κάνουν να φοβάσαι τον ύπνο, ένας ειδικός μπορεί να σε βοηθήσει να μειώσεις το άγχος που τα τροφοδοτεί.
Τι να κάνεις μετά από ένα τέτοιο όνειρο
Αν σε ησυχάζει, τηλεφώνησε στον άνθρωπο που είδες, για να ακούσεις τη φωνή του. Το όνειρο δεν χρειάζεται να του το πεις, αν πρόκειται να τον τρομάξει. Πολλές φορές το όνειρο σε σπρώχνει ακριβώς σε αυτό: να ξαναβρείς μια επαφή που είχε αραιώσει.
Μετά γράψε τι ένιωσες στο όνειρο και ποια ήταν η σχέση σας τις τελευταίες εβδομάδες. Υπάρχει κάτι που δεν έχεις πει, ένας θυμός, ένα ευχαριστώ, μια συγγνώμη; Υπάρχει μια αλλαγή, μια μετακόμιση, μια αρρώστια, μια απομάκρυνση, που ακόμη δεν έχεις χωνέψει; Αυτά τα ερωτήματα βοηθούν περισσότερο από κάθε ερμηνεία.
Συχνές ερωτήσεις
Τι σημαίνει όταν βλέπω ζωντανό πεθαμένο στον ύπνο μου;
Η ελληνική παράδοση λέει ότι του χαρίζεις χρόνια, δηλαδή ότι θα ζήσει πολύ. Ψυχολογικά δείχνει συνήθως φόβο απώλειας ή μια αλλαγή στη σχέση σας.
Πρέπει να πω στον άνθρωπο ότι τον είδα νεκρό;
Δεν χρειάζεται, ειδικά αν θα τον ανησυχήσει. Το όνειρο αφορά κυρίως εσένα. Μπορείς απλώς να του τηλεφωνήσεις ή να περάσεις χρόνο μαζί του.
Είδα ότι πέθανε η μητέρα μου. Είναι κακό σημάδι;
Όχι. Είναι ένα από τα πιο συχνά όνειρα, ιδιαίτερα όταν ο γονιός μεγαλώνει ή όταν περνάς μια περίοδο ανεξαρτητοποίησης. Δεν έχει αποδειχθεί ότι προλέγει κάτι.
Γιατί βλέπω συνέχεια ότι πεθαίνει το παιδί μου;
Τα όνειρα κινδύνου για το παιδί είναι πολύ συχνά στους γονείς και συνδέονται με την ευθύνη και το άγχος της φροντίδας. Αν επανέρχονται και σε ταλαιπωρούν, συζήτησέ τα με έναν ειδικό.
Συμπέρασμα: ο φόβος δείχνει πόσο αγαπάς
Η λαϊκή παράδοση απαντά στο όνειρο του θανάτου ενός ζωντανού με την πιο ζεστή της φράση, ότι του χαρίζεις χρόνια. Η ψυχολογία βλέπει σε αυτό το όνειρο τον φόβο της απώλειας, μια σχέση που αλλάζει ή ένα κομμάτι σου που αποχαιρετάς.
Πρόσεξε ποιος ήταν, τι ένιωσες και τι συμβαίνει ανάμεσά σας αυτή την περίοδο. Αν το όνειρο σε φέρει πιο κοντά σε αυτόν τον άνθρωπο, έκανε ήδη τη δουλειά του.
Διάβασε επίσης
Αν ένα όνειρο για κάποιον δικό σου άνθρωπο σε απασχολεί, μπορούμε να το δούμε μαζί, μέσα από όσα περνάς αυτή την περίοδο, σε μια προσωπική συνεδρία.
Δες τις συνεδρίεςΓια περισσότερα: Το όνειρο στη Βικιπαίδεια