← Ονειροκρίτης: όλα τα όνειρα από το Α ως το Ω
Κατά την αρχαία και τη λαϊκή παράδοση η πτήση είναι συνήθως καλό όνειρο: άνοδος, ελευθερία, ένα ταξίδι ή μια ανακούφιση που έρχεται. Ψυχολογικά μιλά για ανάγκη ελευθερίας και για το πόσο ελέγχεις τη ζωή σου, και όλα κρίνονται από το αν πετάς με άνεση ή με φόβο.
Κάνεις ένα βήμα και το έδαφος δεν σε κρατά πια. Σηκώνεσαι, στην αρχή λίγο, μετά πάνω από τις στέγες, και βλέπεις τη γειτονιά σου όπως δεν την έχεις δει ποτέ. Άλλες φορές η πτήση είναι κοπιαστική, σαν κολύμπι μέσα σε πηχτό αέρα, ή σταματά απότομα σε ένα σύρμα. Σε έρευνες για τα τυπικά όνειρα περίπου το 72% των ανθρώπων αναφέρουν ότι έχουν ονειρευτεί πως πετούν ή αιωρούνται.
Είναι από τα λίγα τυπικά όνειρα που αφήνουν συχνά ωραία διάθεση το πρωί. Αυτό δεν σημαίνει ότι λένε πάντα το ίδιο. Παρακάτω θα βρεις τα πιο συχνά σενάρια, τους τρόπους πτήσης, και πώς τα διαβάζουν ο Αρτεμίδωρος, η λαϊκή παράδοση, ο Φρόυντ, ο Γιουνγκ και η έρευνα για τον ύπνο.
Η συμβολική της πτήσης στα όνειρα
Ο άνθρωπος δεν πετά, και ίσως γι’ αυτό η πτήση έγινε από πολύ νωρίς εικόνα για ό,τι ξεπερνά τα συνηθισμένα όρια. Οι θεοί και οι ψυχές στους μύθους έχουν φτερά, ο Ίκαρος πληρώνει την τόλμη του, οι άγγελοι κατεβαίνουν από τον ουρανό. Στο όνειρο αποκτάς για λίγο μια ικανότητα που δεν έχεις ξύπνιος, και ο τρόπος που τη χρησιμοποιείς λέει πολλά.
Πόσο ψηλά
Μια χαμηλή, ήρεμη πτήση πάνω από γνώριμους δρόμους έχει άλλη αίσθηση από μια απότομη άνοδο στα σύννεφα. Η πρώτη δείχνει συνήθως άνεση και εμπιστοσύνη στον εαυτό. Η δεύτερη μπορεί να είναι ενθουσιασμός, αλλά και απομάκρυνση από την πραγματικότητα. Όταν το ύψος σε τρομάζει, το όνειρο συχνά μιλά για μια επιτυχία ή μια ευθύνη που σε ξεπερνά.
Με τι τρόπο
Κάποιοι πετούν με φτερά, κάποιοι σαν να κολυμπούν, κάποιοι απλώς αιωρούνται. Άλλοι χρειάζονται φόρα, ένα πήδημα ή μια συγκεκριμένη κίνηση των χεριών. Όσο πιο δύσκολα σηκώνεσαι, τόσο πιο πιθανό είναι το όνειρο να αφορά μια προσπάθεια που κοστίζει.
Γιατί πετάς
Πετάς για τη χαρά της πτήσης, ή για να ξεφύγεις από κάποιον; Η πτήση που είναι διαφυγή μοιάζει περισσότερο με όνειρο καταδίωξης με ευτυχισμένο τέλος. Η πτήση που είναι εξερεύνηση δείχνει περιέργεια και διάθεση για κάτι νέο.
Προφητικές ερμηνείες – Λαογραφία: τα πιο συχνά σενάρια
Διάλεξε το σενάριο που μοιάζει περισσότερο με το όνειρό σου. Κάθε κάρτα δίνει τη λαογραφική ερμηνεία και τι μπορεί να σημαίνει ψυχολογικά.
🕊️Πετάς χαμηλά, ήρεμα και με έλεγχο
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Από τα καλύτερα όνειρα: πρόοδος χωρίς κινδύνους, ευκολία σε όσα ξεκινάς.
Ψυχολογικά
Νιώθεις άνετα με τον εαυτό σου και με τον ρυθμό της ζωής σου.
☁️Πετάς ψηλά και χαίρεσαι
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Άνοδος σε θέση ή φήμη, ένα όνειρο που πραγματοποιείται.
Ψυχολογικά
Αυτοπεποίθηση και διάθεση για μεγαλύτερους στόχους. Κράτα και μια σύνδεση με το έδαφος.
🪽Πετάς με φτερά
Καλός οιωνός
Λαογραφία
Ταξίδι ή μετακίνηση που θα σου κάνει καλό, ή απελευθέρωση από μια δέσμευση.
Ψυχολογικά
Ανακαλύπτεις μια ικανότητα που δεν ήξερες ότι έχεις.
🧘Αιωρείσαι λίγο πάνω από το έδαφος
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Μια κατάσταση που μένει μετέωρη, ούτε καλή ούτε κακή, ώσπου να πάρεις μια απόφαση.
Ψυχολογικά
Ανακούφιση από ένα βάρος, ή απόσταση από τα συναισθήματα για να μην πονάς.
🏋️Προσπαθείς να πετάξεις και δεν ανεβαίνεις
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Καθυστερήσεις σε σχέδια. Θέλουν υπομονή και καλύτερη προετοιμασία.
Ψυχολογικά
Θέλεις κάτι πολύ, αλλά κάτι σε κρατά: φόβος, ενοχή, ή υποχρεώσεις που δεν σε αφήνουν.
🏃Πετάς για να ξεφύγεις από κάποιον
Θέλει προσοχή
Λαογραφία
Θα γλιτώσεις από μια δυσκολία με έναν τρόπο που δεν περίμενες.
Ψυχολογικά
Η φυγή λειτουργεί για τώρα. Ρώτα τι θα συνέβαινε αν γύριζες να δεις τι σε κυνηγούσε.
⚡Χτυπάς σε καλώδια, ταβάνι ή εμπόδια
Προειδοποίηση
Λαογραφία
Εμπόδια από ανθρώπους ή κανόνες σε ένα σχέδιο που σε ενθουσιάζει.
Ψυχολογικά
Νιώθεις ότι κάτι βάζει ταβάνι στις δυνατότητές σου. Αξίζει να δεις αν είναι εξωτερικό ή δικό σου.
🪂Πετάς πολύ ψηλά και ξαφνικά πέφτεις
Προειδοποίηση
Λαογραφία
Προσοχή σε υπερβολικές φιλοδοξίες ή ρίσκα. Ο μύθος του Ίκαρου λέει το ίδιο.
Ψυχολογικά
Μια επιτυχία ή ένας ενθουσιασμός που δεν στηρίζεται σε γερή βάση.
Τρόποι πτήσης και τι μπορεί να σημαίνουν
Πέντε ματιές στο ίδιο όνειρο
Άνοιξε όποια σε ενδιαφέρει. Η μία δεν αποκλείει την άλλη.
🏛️Λαογραφία και Αρτεμίδωρος
Τι προμηνύει κατά την παράδοση▾
Ο Αρτεμίδωρος ο Δαλδιανός αφιερώνει στα «Ονειροκριτικά» (2ος αι. μ.Χ.) ένα μεγάλο κεφάλαιο στην πτήση και τη θεωρεί γενικά καλό όνειρο. Το καλύτερο, κατά τη γνώμη του, είναι να πετάς λίγο πάνω από τη γη, με άνεση και με έλεγχο. Το πολύ μεγάλο ύψος το θεωρεί καλό μόνο για όσους επιδιώκουν να βρεθούν πάνω από τους άλλους. Συνδέει την πτήση με ταξίδια σε άλλους τόπους, και όπως πάντα στο έργο του, δίνει διαφορετική ερμηνεία ανάλογα με το ποιος ονειρεύεται, φτωχός ή πλούσιος, ελεύθερος ή δούλος.
Η νεότερη ελληνική λαϊκή ονειροκρισία κράτησε την ίδια βασική ιδέα. Η πτήση σημαίνει άνοδο, επιτυχία ή ένα καλό ταξίδι, και το ύψος δείχνει πόσο μεγάλη θα είναι η αλλαγή. Η πτήση με φτερά λέγεται ότι φέρνει απελευθέρωση από βάρη ή δεσμεύσεις. Η πτήση που τελειώνει με πτώση διαβάζεται ως προειδοποίηση για φιλοδοξίες χωρίς στέρεη βάση, και εδώ η εικόνα του Ίκαρου είναι πολύ κοντά.
Οι μεγαλύτεροι λένε ακόμη στα παιδιά που ονειρεύονται ότι πετούν ή πέφτουν πως «ψηλώνουν». Η φράση λέγεται για παρηγοριά και δεν έχει άλλη βάση.
🛋️Φρόυντ
Παιδικά παιχνίδια και ηδονή▾
Ο Φρόυντ στην «Ερμηνεία των ονείρων» (1900) έβαλε τα όνειρα πτήσης στα τυπικά όνειρα και τα συνέδεσε με την παιδική ηλικία. Τα παιδιά λατρεύουν να τα σηκώνουν ψηλά, να τα κουνούν, να τα πετούν στον αέρα και να τα πιάνουν. Η ευχαρίστηση εκείνων των παιχνιδιών, γράφει, επιστρέφει στα όνειρα των ενηλίκων χωρίς τα χέρια που τους κρατούσαν.
Ο Φρόυντ ανέφερε επίσης την άποψη του συνεργάτη του Paul Federn ότι πολλά όνειρα πτήσης συνοδεύουν σωματική σεξουαλική διέγερση, και τη θεώρησε πιθανή. Η πτήση με αυτή τη ματιά εκφράζει ηδονή και ελευθερία από τις απαγορεύσεις, μια επιθυμία να υψωθείς πάνω από τους κανόνες που σε κρατούν κάτω.
Για να το δουλέψεις, ρώτα τι θα έκανες αν δεν σε κρατούσε κανένας κανόνας αυτή την περίοδο. Ποια επιθυμία νιώθεις ότι πρέπει να κρατάς στο έδαφος;
☯️Γιουνγκ
Πνεύμα, έμπνευση και ο αιώνιος έφηβος▾
Για τον Γιουνγκ η πτήση και τα φτερωτά πλάσματα είναι από τα πιο παλιά σύμβολα του πνεύματος, της διαίσθησης και της έμπνευσης. Ένα όνειρο πτήσης μπορεί να αντισταθμίζει μια ζωή πολύ βαριά, πολύ γεμάτη υποχρεώσεις. Το ασυνείδητο θυμίζει ότι υπάρχει και αυτή η ελαφριά, ελεύθερη πλευρά.
Υπάρχει και μια πιο κριτική ανάγνωση. Η μαθήτρια του Γιουνγκ Marie-Louise von Franz έγραψε για τον puer aeternus, τον αιώνιο έφηβο, τον άνθρωπο που αποφεύγει να δεθεί, να διαλέξει, να πατήσει γερά στη γη. Στα όνειρα αυτού του τύπου η πτήση είναι συχνή, και δείχνει τη δυσκολία να αφήσει τις δυνατότητες για να ζήσει μία πραγματικότητα.
Ρώτα τον εαυτό σου αν η πτήση σου είναι χαρά ή φυγή. Μια καλή ένδειξη είναι αν μπορούσες να προσγειωθείς όποτε ήθελες.
🌍Άλλοι πολιτισμοί
Σαμάνοι, Ίκαρος και Ισλάμ▾
Ο ιστορικός θρησκειών Mircea Eliade, στο βιβλίο του για τον σαμανισμό (1951), περιγράφει τη μαγική πτήση ως κεντρική εμπειρία σε πολλές σαμανικές παραδόσεις της Σιβηρίας, της Κεντρικής Ασίας και της Αμερικής. Ο σαμάνος ταξιδεύει με την ψυχή του στον ουρανό σε έκσταση ή σε όνειρο για να βρει γνώση ή θεραπεία. Σε αυτούς τους πολιτισμούς το όνειρο πτήσης μπορούσε να θεωρηθεί σημάδι κλήσης.
Στην ελληνική μυθολογία η πτήση έχει δύο πρόσωπα. Ο Ερμής με τα φτερωτά σανδάλια μεταφέρει μηνύματα ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους, ενώ ο Ίκαρος πετά πολύ κοντά στον ήλιο και πέφτει.
Στην ισλαμική ονειροκρισία, όπως συνοψίζεται συνήθως, η πτήση διαβάζεται ως ταξίδι ή ως άνοδος σε θέση, με την ηθική κατάσταση του ονειρευόμενου να βαραίνει πολύ στην τελική ερμηνεία.
🔬Τι λέει η έρευνα
Διαυγή όνειρα και η αίσθηση της ισορροπίας▾
Η πτήση είναι από τα πιο συχνά θέματα στα διαυγή όνειρα, εκείνα όπου ξέρεις ότι ονειρεύεσαι. Ο Stephen LaBerge, που μελέτησε τα διαυγή όνειρα στο Στάνφορντ από τη δεκαετία του 1980, περιγράφει την πτήση ως κάτι που πολλοί δοκιμάζουν μόλις καταλάβουν ότι βρίσκονται σε όνειρο. Συχνά συμβαίνει και το αντίστροφο: μια αυθόρμητη πτήση κάνει τον ονειρευόμενο να καταλάβει ότι ονειρεύεται.
Κάποιοι ερευνητές συνδέουν τις αισθήσεις πτήσης και αιώρησης με τη δραστηριότητα του αιθουσαίου συστήματος, του μηχανισμού της ισορροπίας, κατά τον ύπνο REM. Στο ερωτηματολόγιο τυπικών ονείρων (Nielsen και συνεργάτες, 2003) η πτήση βρίσκεται ανάμεσα στα συχνά θέματα. Είναι επίσης από τα λίγα τυπικά όνειρα που οι άνθρωποι περιγράφουν συνήθως ως ευχάριστα.
Η υπόθεση της συνέχειας (Domhoff, Schredl) δεν εξηγεί εύκολα την πτήση, αφού κανείς δεν πετά στην πραγματικότητα. Εξηγεί όμως το συναίσθημα που τη συνοδεύει: ελευθερία ή άγχος, ανάλογα με την περίοδο που περνάς.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι καλό σημάδι να πετάω στο όνειρο;
Κατά την αρχαία και τη λαϊκή παράδοση συνήθως ναι, ιδίως όταν πετάς με έλεγχο και όχι πολύ ψηλά. Ψυχολογικά δείχνει ανάγκη ελευθερίας ή αυτοπεποίθηση, εκτός αν η πτήση είναι γεμάτη φόβο.
Γιατί στο όνειρο δεν μπορώ να ανέβω ψηλά;
Συχνά δείχνει ότι κάτι σε κρατά σε ένα σχέδιο ή σε μια επιθυμία: φόβος, ενοχή ή πρακτικές υποχρεώσεις. Η λαϊκή ονειροκρισία το διαβάζει ως καθυστέρηση που θέλει υπομονή.
Έχει σχέση η πτήση με τα διαυγή όνειρα;
Ναι. Η πτήση είναι από τα πιο συχνά θέματα στα διαυγή όνειρα, και μερικές φορές μια αυθόρμητη πτήση είναι αυτή που σε κάνει να καταλάβεις ότι ονειρεύεσαι.
Τι σημαίνει όταν πετάω και ξαφνικά πέφτω;
Η παράδοση το βλέπει ως προειδοποίηση για φιλοδοξίες ή ρίσκα χωρίς γερή βάση, όπως στον μύθο του Ίκαρου. Ψυχολογικά μπορεί να δείχνει ότι ένας ενθουσιασμός συνάντησε τα όριά του.
Συμπέρασμα: πόσο ελεύθερα πετάς
Ο Αρτεμίδωρος και η λαϊκή παράδοση βλέπουν στην πτήση άνοδο, ταξίδι και ανακούφιση, με την προϋπόθεση ότι ελέγχεις το ύψος. Ο Φρόυντ θυμάται τα παιδικά παιχνίδια και την ηδονή, ο Γιουνγκ το πνεύμα αλλά και τον κίνδυνο να μην πατάς ποτέ στη γη. Η έρευνα δείχνει ότι είναι από τα πιο ευχάριστα τυπικά όνειρα και ότι συχνά ανοίγει την πόρτα στα διαυγή όνειρα.
Αν πέταξες απόψε, θυμήσου πόσο ψηλά ανέβηκες, τι είδες από κάτω και αν μπορούσες να προσγειωθείς όποτε ήθελες. Εκεί κρύβεται το πιο χρήσιμο κομμάτι του ονείρου.
Διάβασε επίσης
Αν τα όνειρα πτήσης έρχονται σε μια περίοδο που ψάχνεις περισσότερη ελευθερία, μπορούμε να το δούμε μαζί με τον αστρολογικό σου χάρτη σε μια προσωπική συνεδρία.
Δες τις συνεδρίες